Το κοινωνικό και οικονομικά βάρος της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπαθείας (ΧΑΠ) στην Ελλάδα

Διεθνή δεδομένα

  1. Η ΧΑΠ είναι η 3η αιτία θανάτου από το 2012 σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.
  2. Ευθύνεται κάθε χρόνο για περισσότερους από τρία εκατομμύρια θανάτους στον πλανήτη μας.
  3. Ο αριθμός των θανάτων από τη ΧΑΠ αναμένεται να αυξηθεί δραματικά τις επόμενες δεκαετίες και θα οδηγήσει 1 δισεκατομμύριο ανθρώπους να νοσήσουν και περίπου σε 7 εκατομμύρια θανάτους ετησίως.
  4. Περισσότεροι από τους μισούς πάσχοντες από ΧΑΠ δεν το γνωρίζουν (η νόσος υποδιαγιγνώσκεται).
  5. Αναμένεται δραματική αύξηση του αριθμού των ασθενών με ΧΑΠ και της θνησιμότητας τα επόμενα χρόνια κυρίως στις αναπτυσσόμενες χώρες.
  6. Εκτιμάται ότι η ΧΑΠ ευθύνεται παγκοσμίως για περισσότερα από 29 εκατομμύρια χρόνια ζωής σε συνθήκες αναπηρίας (disability-adjusted life-years).
  7. Το συνολικό κόστος σε φάρμακα, νοσηλείες και για την όλη αντιμετώπιση της νόσου είναι τεράστιο (π.χ. στις ΗΠΑ ξοδεύονται 24 δις. δολάρια ετησίως).
  8. Περισσότεροι από το 36% των ασθενών με ΧΑΠ αναφέρουν ότι η πάθησή τους τούς αναγκάζει να απέχουν από την εργασία, περιορίζει την ικανότητά τους για εργασία ή τους ανάγκασε να πάρουν άδεια από την εργασία τους το περασμένο έτος.
  9. Το 45% των ασθενών με ΧΑΠ και ηλικία <65 ετών ανέφεραν απώλεια εργασίας το περασμένο έτος.
  10. Η νόσος εκτιμάται ότι μπορεί να οδηγήσει σε χρεοκοπία ακόμη και τα πιο εύρωστα και οργανωμένα συστήματα υγείας.
  11. Η νόσος μπορεί να ελεγχθεί πλήρως γιατί το βασικό της αίτιο που είναι το κάπνισμα μπορεί να μειωθεί ή να διακοπεί.
  12. Η νόσος θεωρείται σήμερα θεραπεύσιμη με την χρήση θεραπευτικών μεθόδων που βελτιώνουν την αναπνευστική λειτουργία και επιβραδύνουν ή ανακόπτουν την εξέλιξη της νόσου. Σήμερα, η φαρμακευτική (εισπνεόμενα φάρμακα, φάρμακα διακοπής καπνίσματος, αντιγριπικό και αντιπνευμονιοκοκκικό εμβόλιο) αλλά και η μη φαρμακευτική θεραπεία της ΧΑΠ (πνευμονική αποκατάσταση δηλαδή πρόγραμμα εκπαίδευσης ασθενών, φυσιοθεραπείας, άσκησης, διατροφικής παρέμβασης και ψυχολογικής υποστήριξης, η οξυγονοθεραπεία, ο μη επεμβατικός μηχανικός αερισμός και η χειρουργική  αντιμετώπιση) έχουν παρουσιάσει μέσα από πρόσφατες μεγάλες πολυεθνικές κλινικές μελέτες χιλιάδων ασθενών σπουδαία αποτελέσματα όσον αφορά την ανακούφιση από τα συμπτώματα, την αύξηση της ικανότητας των ασθενών για σωματική δραστηριότητα, την επιβράδυνση της επιδείνωσης της αναπνευστικής λειτουργίας, την βελτίωση της ψυχικής κατάστασής τους, την αποφυγή των λοιμώξεων-παροξύνσεων-νοσηλειών, την βελτίωση της ποιότητας ζωής και την ελάττωση της θνησιμότητας. Απαραίτητο στοιχείο της σωστής και αποτελεσματικής θεραπείας είναι και η τακτική παρακολούθηση των ασθενών από τον κατάλληλο γιατρό που είναι ο πνευμονολόγος.

 

Δεδομένα από την χώρα μας

 

Εξίσου εντυπωσιακά κακές είναι και οι διαπιστώσεις της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας για την χώρα μας.

  1. Εννιά ενήλικες καπνιστές στους 100 στην χώρα μας πάσχουν από τη νόσο (8.4%), δηλαδή περίπου 700.000 Έλληνες νοσούν.
  2. Το 56%, δηλαδή περίπου 300.000 αυτών, δεν γνωρίζουν ότι πάσχουν.
  3. Οι μισοί πάσχοντες συνεχίζουν να καπνίζουν.
  4. Οι άνδρες πάσχουν 2,5 φορές περισσότερο από τις γυναίκες (11,6% έναντι 4,8%).
  5. Ο ανδρικός αγροτικός πληθυσμός καπνίζει 2 φορές περισσότερα τσιγάρα από ότι ο αστικός,
  6. Ο αγροτικός πληθυσμός πάσχει από ΧΑΠ περισσότερο από ότι ο αστικός (Αθήνα: 6%, Αστικά κέντρα πλην Αθήνας: 10,1, Αγροτικές περιοχές: 1 5,1%.
  7. Στην Κρήτη υπολογίζεται ότι 60.000 άτομα πάσχουν από ΧΑΠ, οι μισοί από τους οποίους δεν το γνωρίζουν.

 

Παροξύνσεις της νόσου

Μια ιδιαίτερα δυσμενής παράμετρος της νόσου είναι οι παροξύνσεις, δηλαδή οι παροδικές ή θανατηφόρες καταστάσεις επιδείνωσης της νόσου που σε ένα ποσοστό στις πιο προχωρημένες καταστάσεις οδηγούν σε εισαγωγή στο Νοσοκομείο. Οι πιο βαριές δε περιπτώσεις νοσηλεύονται στις μονάδες εντατικής θεραπείας. Σύμφωνα με το πρόγραμμα καταγραφής των παροξύνσεων της ΧΑΠ της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας (ERS COPD Αudit Project) το 30% των ασθενών που νοσηλεύονται με παρόξυνση ΧΑΠ, επανεισάγονται εντός τριμήνου ενώ το 7% που θα νοσηλευτεί με παρόξυνση θα πεθάνει εντός 90 ημερών από την εισαγωγή του. Οι παροξύνσεις εκτός των αυξημένων αναγκών σε νοσηλευτική φροντίδα, αναγνωρίζεται σαν τον πιο κοστοβόρο παράγοντα της νόσου καθώς αντιπροσωπεύει το 45% του συνολικού κόστους της νόσου

 

Οικονομικό κόστος

Στην εικόνα 1 παραθέτουμε αδρώς το ετήσιο κόστος της φαρμακευτικής δαπάνης για έναν ασθενή. Στο κόστος αυτό θα πρέπει να προστεθεί το ποσό των 1.800 ευρώ για κάθε παρόξυνση που θα νοσηλευτεί σε κοινό θάλαμο ή σε 3.000 ευρώ για κάθε παρόξυνση με νοσηλεία σε μονάδα εντατικής Θεραπείας.

 

Image1

Εικόνα 1: Υπολογιζόμενο κόστος αγωγής περίπτωσης σταθερής ΧΑΠ σταδίου C, D κατά GOLD

 

Με βάση λοιπόν τα παραπάνω και τις δημοσιευμένες εργασίες κόστους των παροξύνσεων στην Ελλάδα επιχειρείται στον πίνακα 1 μια προσέγγιση κατά παραδοχή της συνολικής φαρμακευτικής και νοσηλευτικής δαπάνης της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας στη χώρα μας. Με βάση αυτή την προσέγγιση το άμεσο ιατρικό κόστος της νόσου πρέπει να προσεγγίζει τα 140 εκατομμύρια Ευρώ ετησίως.

Πίνακας 1: Συνολική άμεση ιατρική δαπάνη στην ΧΑΠ

Κατηγορία Αριθμός Κόστος ανά ασθενή (Ευρώ) Ολικό κόστος(Ευρώ)
Ολικός αριθμός ασθενών που χρήζουν αγωγής 200.000
Ασθενείς σταδίου Β & C 100.000 450 45.000.000
Ασθενείς σταδίου D 30000 900 27.000.000
Αριθμός ηπίων παροξύνσεων (θεραπεία κατ’ οίκον) 30000 700 21.000.000
Αριθμός επιπεπλεγμένων παροξύνσεων (θεραπεία σε θάλαμο ή ΜΕΘ) 10000 2000 20.000.000
Αριθμός ασθενών σε συνεχή κατ’ οίκον οξυγονοθεραπεία 15000 1800 27.000.000
 Συνολικό κόστος      140.000.000

 

 

Οι συντονιστές της Ομάδας ΧΑΠ της Ε.Π.Ε.

Νίκος Τζανάκης

Γιώργος Χειλάς

Σχολιάστε